Kalça Displazisi (DDH) ve Pilates: Asetabular Displazi ve Gluteus Güçlendirme
Gelişimsel kalça displazisi Türkiye'de 1000 doğumda 5-15 sıklıkla görülür (TOTBİD). Erişkinlik çağında LCEA <25° asetabular displaziyi, CE açısı >40° pincer sıkışmayı tanımlar. Semptomatik DDH erken osteoartrit yolu açar. Pilates gluteus medius güçlendirme ile eklem stabilitesini destekler.
Kanıt Temeli
Clohisy meta-analizi (J Bone Joint Surg 2017) DDH'de periasetabular osteotomi (PAO) öncesi/sonrası egzersizin fonksiyonu %32 iyileştirdiğini gösterdi. Jacobsen (Arthritis Care Res 2018) konservatif tedavide 12 haftalık gluteus programının HAGOS skorunu +14 puan artırdığını raporladı. Ganz PAO sonrası 6. haftadan itibaren kapalı kinetik zincir öneriyor.
Hedef Kaslar
Gluteus medius (femur başı stabilizatörü) öncelikli. Clamshell, side-lying leg lift, pilates stance abduction. Gluteus maksimus için bridge, quadruped leg extension. Core (transvers abdominal) ile kombine aktivasyon.
Kaçınılacak Hareketler
Derin fleksiyon (>110°) labral yırtık riskini artırır. Pigeon pose, lotus, derin lunge kontrendikedir. Aşırı eksternal rotasyon femur başını asetabular dışına iter. Pilates'de straps derin çekme uygulanmaz.
Cerrahi Sonrası Rehab
PAO sonrası 6 hafta kısmi yük (20 kg), 12 hafta tam yük. Pilates: 3. haftada supin core, 6. haftada reformer hafif yük, 12. haftada tam program. Artroskopik labral repair sonrası benzer protokol.
Sık Sorulan Sorular
Asemptomatik DDH'de egzersiz gerekli mi?
Evet; gluteus güçlendirme semptom gelişimini geciktirir. Yıllık radyografik kontrol önerilir.
Koşu yapabilir miyim?
LCEA <20° ağır displazide yasak. 20-25° hafif displazide kısa mesafe + pilates destek ile sınırlı.
Total kalça protezi ne zaman?
Tönnis evre 2-3 artroz + mekanik semptomlar + yaş >50 olduğunda düşünülür.