Serebral palsi (CP) prenatal veya perinatal dönemde oluşan non-progresif beyin lezyonuna bağlı motor bozukluk grubudur. GMFCS (Gross Motor Function Classification System) 5 seviyeden oluşur (I bağımsız yürüyüş; V yatağa bağımlı). Pilates bazlı kontrollü hareket; selektif motor kontrol kazandırma, ekstremite-gövde koordinasyonu ve postural denge için destekleyici bir uyarlamadır. Palisano GMFCS ve Rosenbaum motor gelişim eğrileri bireysel hedefleri belirler.
GMFCS Seviye I-II
Bağımsız yürüyüş mevcut; ince motor ve denge eksiklikleri ön plandadır. Reformer footwork bilateral-alternan, side-lying clam, bridge izometrik. Hedef: dinamik denge, çift görev (dual-task) yürüyüş.
GMFCS Seviye III
Yardımcı cihazla ambulasyon. Oturarak reformer footwork, Cadillac supin arm springs, bridge destekli. Kore stabilitesi önceliklidir.
GMFCS Seviye IV-V
Sınırlı aktif kontrol. Pasif ROM, gentle stretching, pozisyonlama. Fizyoterapist denetiminde hidroterapi ve Cadillac pasif mobilite uyumludur.
Spastisite Yönetimi
Botulinum toksin enjeksiyonları sonrası 2-4 hafta aktif germe-güçlendirme pencerelidir. Pilates bu pencerede selektif motor kontrol çalışmasına katkı sağlar (CPEP 2020 kılavuzu).
Sık Sorulan Sorular
Hangi yaşta başlanabilir? 5 yaş sonrası pediatrik fizyoterapist eşliğinde oyunsallaştırılmış pilates başlayabilir.
Spastisite artar mı? Doğru uyarlama ile artmaz; hızlı-balistik hareket kaçınılır, yavaş ekzantrik tercih edilir.
Aile eğitimi gerekli mi? Evet; ev programı devamlılık için kritiktir.