Katarakt dünya genelinde önlenebilir körlüğün ana nedenidir; fakoemülsifikasyon (FACO) + intraoküler lens (IOL) implantasyonu altın standart cerrahidir. Postoperatif dönemde refraktif değişim ve derinlik algısı yeniden kalibrasyon gerektirir; bu süreçte düşme riski geçici olarak artar.
Görme-Denge İlişkisi
Postural kontrol üç sistemin entegrasyonudur: vestibüler, görsel, propriyoseptif. Katarakt cerrahisi sonrası görsel girdi keskinleşir ancak hasta yeni refraksiyona alışana kadar (genellikle 4-6 hafta) tökezleme/yanlış adım riski artar. Harwood 2005 (Br J Ophthalmol) katarakt cerrahisi sonrası 1 yılda düşme oranının %34 azaldığını göstermiştir.
Postoperatif Dönem Sınırları
İlk hafta: ağır kaldırma yok, eğilme/baş aşağı pozisyon yok, göze su değdirme yok, valsalva manevrası yok. 2-4. hafta: hafif aktiviteye geçiş. 4-6. hafta: tam aktivite serbest. Bu kısıtlamalar göz içi basınç dalgalanmasını ve yara dehisansını önler.
Pilates Müdahalesi
Erken faz (1-2 hafta): yatay-supin pilates, nefes ve pelvik taban; baş seviyesi kalp seviyesinin altında olmamalı. Orta faz (2-4 hafta): oturma temelli mat egzersizler, hafif rotasyon. Geç faz (4 hafta+): denge entegrasyon protokolü başlar — gözler açık/kapalı tek bacak duruş, tandem yürüyüş, swiss ball oturma + kafa rotasyonu, dual-task (sayma + denge).
Risk Stratifikasyonu
Bilateral katarakt cerrahisinde ikinci göz operasyonuna kadar derinlik algısı geçici olarak bozulur (anizometropi). Bu dönemde merdiven, eşik ve loş ortamlar yüksek riskli; pilates seansları aydınlık ve düz zeminli mekanlarda yapılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Pilates ne zaman başlanır?
Genellikle 2. hafta sonrasında oturma egzersizleri, 4. hafta sonrasında tam program.
Hangi egzersizden kaçınılmalı?
İlk ay baş aşağı, valsalva, hızlı eğilme.
Düşme riski azaltılır mı?
Evet, hem cerrahi hem denge egzersizi düşme insidansını azaltır.