Lenfödem, lenfatik sistemin yetersizliği sonucu interstisyel protein-zengin sıvı birikimi ile karakterize kronik progresif durumdur. Onkolojik cerrahi (ALND, pelvik lenf disseksiyonu) + radyoterapi ana sekonder nedenlerdir. ISL (International Society of Lymphology) evrelemesi: 0 latent, I reversible, II spontan irreversible, III elephantiasis.
Kompleks Dekongestif Tedavi (CDT)
Altın standart CDT iki faz: yoğun faz (MLD + multikatlı kompresyon bandajı + egzersiz + cilt bakımı, 2-4 hafta), idame faz (kompresyon giysi + MLD + ev egzersizi). Vignes 2018 (Cochrane) CDT'nin volüm azalmasında etkisini doğrular.
Manuel Lenfatik Drenaj (MLD)
Nazik, yüzeyel, sentripetal hareket ile lenf sıvısını sağlam bölgelere yönlendirir (Vodder, Leduc, Casley-Smith teknikleri). Pilates seansı öncesi MLD etkinliği artırır.
Pilates Müdahalesi
Lenfödemde pilates: diyafragmatik solunum (torasik pompa etkisi - toraks boşaltıcı duktus), kas pompası aktivasyonu (kompresyon giysi altında), sentripetal hareket sıralaması (proksimal-distal), yüksek tekrar-düşük direnç (aşırı yüklenme YOK), hafif aerobik akış. Schmitz 2009 (NEJM) PAL çalışması meme kanseri lenfödeminde progresif ağırlık kaldırmanın alevlenmeyi artırmadığını göstermiştir.
Kompresyon Giysi Kullanımı
Egzersiz sırasında sınıf 2 (23-32 mmHg kol) veya sınıf 3 (34-46 mmHg bacak) kompresyon giysi giyilmelidir; dış destek kas pompasının etkisini maksimize eder. Bandaj kullanan hastalar egzersizi bandaj ile yapmalı.
Sık Sorulan Sorular
Lenfödemde egzersiz güvenli mi?
Evet, kompresyonlu ve kademeli; uzun süre abartılı kanıt yok.
Hangi egzersizden kaçınılmalı?
Aşırı izole rezistans, uzamış statik tutma, aşırı sıcakta egzersiz.
Selülit varsa?
Akut dönemde egzersize ara, antibiyotik sonrası kademeli dönüş.