Miyokart infarktüsü (MI) sonrası kardiyak rehabilitasyon, AHA/ACC 2013 ve ESC 2020 ST-yükselmeli MI rehberlerinde IA düzeyinde önerilir. Post-MI rehabilitasyon mortaliteyi %20-32 azaltır (Anderson Cochrane 2016). Pilates, faz II ve faz III programlarda direnç, esneklik ve denge komponentini karşılayarak aerobik bileşeni tamamlar.
Faz I: Hastane İçi Mobilizasyon (Gün 1-5)
PCI veya trombolitik sonrası hemodinamik stabil hastalarda 24-48 saat sonra yatak-içi pilates: diyafragma solunumu, ayak bileği pompa, supin pelvik tilt, basit kol hareketleri. Borg < 11, kalp hızı < istirahat + 20 atım/dk, sistolik TA 100-150 mmHg sınırında kalınır.
Faz II: Erken Ayaktan Rehabilitasyon (Hafta 2-12)
AACVPR 2021 standartlarına göre haftada 3 seans, 36 seans programı temeldir. Pilates bu pencerede Borg 11-13 (hafif-orta), hedef kalp hızı rezervinin %50-70'i olan yoğunlukta uygulanır. Semptom-limitli stres testi sonuçlarına göre egzersiz reçetesi bireyselleştirilir. Abdomen, kalça-bel stabilizasyonu ve postür odaklı seanslar önerilir.
Faz III: Uzun Dönem Bakım
3 aydan sonra sekonder korunma odaklıdır. Haftada 150 dk orta-yoğunluk pilates+yürüyüş kombinasyonu LDL, HbA1c ve kan basıncı kontrolünü destekler (ESC CVD Prevention 2021). Lawler Am Heart J 2011 meta-analizi kardiyak rehab katılan hastalarda tekrarlayan MI riskini %47 azaltmıştır.
Revaskülarizasyon Sonrası Özel Durumlar
PCI femoral girişim sonrası 24-48 saat alt ekstremite yoğun direnç ve kasık bölgesi basınç uygulaması kaçınılır; radial girişim sonrası üst ekstremitede eksternal kompresyon 24 saat sınırlıdır. CABG sonrası sternum koruma protokolü 8-12 hafta boyunca üst gövde yoğun itme-çekme ve 4-5 kg üzeri taşımayı kısıtlar (Adams Ann Thorac Surg 2016).
İlaç Etkileşimleri
Beta-bloker kalp hızı yanıtını sınırlar; Borg/talk-test ile yoğunluk belirlenir. Statinlerle miyalji varsa direnç yoğunluğu ayarlanır. Antikoagülan (varfarin, DOAC) kullananlarda düşme ve morluk riski nedeniyle denge çalışmaları destekli yapılır.
Red Flag ve Acil Durum
Egzersiz sırasında yeni başlayan göğüs ağrısı, senkop, palpitasyon, SpO2 düşüşü veya aşırı yorgunluk seansı anında sonlandırır. AED erişimi ve acil müdahale protokolü denetimli merkezlerde hazır tutulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
MI sonrası kaç hafta bekleyip pilatese başlamalıyım?
Stent sonrası semptom-limitli stres testi ile risk stratifikasyonu yapıldıktan sonra, genellikle 2-4 hafta içinde ayaktan denetimli pilates güvenlidir.
Pilates stres testinin yerini tutar mı?
Hayır. Stres testi risk stratifikasyonunda altın standarttır; pilates sadece rehabilitasyon modalitesidir.
Göğüs ağrısı olursa seansta ne yapmalıyım?
Hemen durdurun, dilaltı nitrat alın (reçeteliyse), semptom 5 dakikada geçmezse 112 aranır.
İlgili İçerikler: