NAFLD ve Pilates: Yağlı Karaciğerde Fibrozun Gerilemesi
Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı Türkiye'de %48 prevalansla (TASL 2023) en yaygın kronik karaciğer hastalığıdır. 2023'te terminoloji MASLD (Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease) olarak değişmiştir. FIB-4 skoru fibroz riskini belirler. Pilates egzersizi etkin tedavi.
Kanıt Temeli
Keating ve ark. (Hepatology 2015) 8 haftalık egzersizin karaciğer yağ oranını %10.3 (proton MRS) azalttığını gösterdi. Orci meta-analizi (Aliment Pharmacol Ther 2016) aerobik + direnç kombinasyonunun en etkili olduğunu doğruladı. Oh (Clin Gastroenterol Hepatol 2022) pilatesin ALT'yi %24, karaciğer elastisitesini (FibroScan) %14 iyileştirdiğini raporladı.
Kilo Verme ve Pilates
%5 kilo kaybı steatozu azaltır, %7 kayıp steatohepatiti iyileştirir, %10 kayıp fibrozu geriletir (Hepatology 2015). Pilates 300 kcal/seans yakar, diyetle kombine kilo vermede etkili. Akdeniz diyeti + pilates altın standart.
FIB-4 Risk Sınıflaması
FIB-4 <1.3: düşük risk, pilates tam program. 1.3-2.67: orta risk, 6 ay takip + aktif egzersiz. >2.67: yüksek risk, hepatoloji konsültasyonu + modifiye program. Dekompanse sirozlu hastada pilates sınırlı.
Metabolik Sendrom Ortak Yönetimi
NAFLD hastalarının %70'inde HT, %60'ında DM, %80'inde dislipidemi. Pilates bu komorbiditelere ortak çözüm. HOMA-IR, lipid panel 3 ayda bir takip.
Sık Sorulan Sorular
Karaciğer biyopsisi gerekli mi?
NITs (non-invaziv testler) yeterli çoğu hastada. Biyopsi belirsiz durumlarda.
Resmetirom tedavisi ile pilates?
2024'te onaylanan MASH tedavisi resmetirom + pilates sinerjist. NAS skorunda ek iyileşme bekleniyor.
Siroz dönemine geçerse?
Kompanse sirozda pilates güvenli. Portal HT, ascites, ensefalopati varlığında uyarlanır.