Osteoartrit ve Pilates: Diz ve Kalça OA için OARSI Rehberi
Türkiye'de 60 yaş üstü popülasyonun %30'unda semptomatik diz OA (TND 2022). Kellgren-Lawrence evresi 2-3 hastalarda eklem koruyucu egzersiz şarttır. OARSI 2019 kılavuzu kara-tabanlı egzersizi birinci basamak tedavi olarak önermektedir; pilates bu tanıma tam uyar.
Kanıt Temeli
Levine ve ark. (Arthritis Care Res 2019) diz OA hastalarında 12 haftalık pilatesin WOMAC ağrı skorunu %38 azalttığını gösterdi. Marinho-Buzelli (J Bodyw Mov Ther 2018) kalça OA'da pilates grubunun Harris hip score +18 puan kazandığını raporladı. Bartholdy meta-analizi (Semin Arthritis Rheum 2017) kuadriseps güçlendirmenin ağrıyı ES=0.44 azalttığını doğruladı.
Eklem Koruma İlkeleri
Tam yüklenme yerine kısmi yük taşıma (reformer foot-bar), eksantrik yüklenme (squat kontrol), kapalı kinetik zincir (wall squat) tercih edilir. Derin fleksiyon (lunge 120° altı) patellofemoral yükü 7 kat artırır (Escamilla 1998), kaçınılmalıdır. Su içi pilates hidroterapi ile %80 yük azalır.
Kuadriseps ve Gluteus Hedefli Program
Valgus kontrolü için gluteus medius (clamshell, side-lying leg lift) öncelikli. VMO aktivasyonu terminal ekstansiyon (short-arc quad) ile. Kalça OA'da posterior zincir: bridge, single-leg bridge, pilates stance extension.
Ağrı Yönetimi
VAS 5 üzeri ise seans modifiye edilir. NSAID (naproksen 500 mg) pre-egzersiz değil, post-egzersiz önerilir (GI koruma). Topikal capsaicin egzersizle sinerjiktir (Cochrane 2012). Viskosuplementasyon (hiyalüronik asit) sonrası 48 saat dinlenme.
Sık Sorulan Sorular
Total diz protezi sonrası pilates ne zaman?
Yara iyileşmesi (6 hafta) sonrası fizyoterapist onayı ile. 90° fleksiyon ve düz bacak kaldırma kazanıldıktan sonra reformer başlar.
Menisküs yırtığı ile pilates yapılır mı?
Dejeneratif yırtıklarda (≥40 yaş) egzersiz ilk tercih (NEJM 2013 METEOR çalışması). Kilitlenme yoksa pilates uygundur.
Yürüme mesafesi nasıl artar?
12 hafta pilates sonrası 6-dk yürüme testinde ortalama +72 m kazanım (Arthritis Res Ther 2020).