Kolorektal kanser (CRC), 3. en sık kanser. Kolon/rektum rezeksiyonu, stoma, kemoradyoterapi sonrası karın duvarı zayıflığı, insizyonel herni, fatigue, pelvik taban disfonksiyonu görülür. Meyerhardt ve ark. (J Clin Oncol, 2006, CALGB 89803) düzenli fiziksel aktivitenin CRC mortalitesini %47 azalttığını gösterir.
ERAS ve Erken Mobilizasyon
Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) Society Guidelines postop 1. gün mobilizasyonu önerir. İlk haftalarda yürüyüş, nefes egzersizi; 6-8 haftada düşük şiddet Pilates başlanabilir.
Karın Duvarı Rehabilitasyonu
Midline insizyon rektus diastazı ve TrA zayıflığına yol açar. Diastasis recti test pozitifse önce izometrik TrA, sonra köprü, dead-bug progresyonu. Ful spinal fleksiyon 8-12 haftaya kadar ertelenir.
Stoma ile Pilates
Ostomi hastalarında insizyonel herni riski yükseği nedeniyle aşırı abdominal bası gerektiren hareketler (double leg lower, teaser) sınırlanır. Destekli (yastık) egzersiz ve koruyucu bant faydalıdır.
Pelvik Taban ve Rektal Rezeksiyon
Low anterior rezeksiyon sonrası LAR sendromu (fekal aciliyet, inkontinans) gelişebilir. Biofeedback + pelvik taban egzersizi iyileşmede etkilidir.
Fatigue Yönetimi
Adjuvan kemoterapi (FOLFOX, CAPOX) sonrası fatigue aylarca sürebilir. Kısa (15-20 dk) Pilates seansı ile başlanıp progresyon yapılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ameliyat sonrası ne zaman Pilates?
6-8 haftada cerrah onayıyla düşük şiddet; 12 haftada full progresyon.
Stoma varsa hangi hareketlerden kaçınılır?
Valsalva manevrası, ağır yük, maksimum abdominal bası.
Herni nasıl önlenir?
Kademeli yüklenme, TrA aktivasyonu, koruyucu abdominal bant.