Meme Kanseri Rehabilitasyonunda Pilates: Lenfödem ve Hareketlilik
Türkiye'de her yıl yaklaşık 24.000 yeni meme kanseri vakası tanı alıyor. Cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi sonrası omuz hareket kısıtlılığı, lenfödem ve kardiyotoksisite sık görülen komplikasyonlardır. Pilates bu hastaların rehabilitasyon sürecinde güvenli ve etkili bir seçenektir.
Lenfödem ve Egzersiz
Eskiden mastektomi sonrası kol egzersizi yasaktı. American Cancer Society'nin 2022 güncel kılavuzu ise düşük-orta yoğunluklu progresif dirençli egzersizi şiddetle öneriyor. Schmitz ve arkadaşlarının PAL (Physical Activity and Lymphedema) çalışması egzersizin lenfödemi kötüleştirmediğini, aksine azalttığını gösteriyor.
Omuz Rehabilitasyonu Protokolü
Cerrahiden sonra ilk 2 hafta: Pasif omuz fleksiyonu ve abduksiyon 90 dereceye kadar. Hafta 3-6: Aktif hareket, pilates topu üzerinde duvar tırmanışı. Hafta 6+: Hafif direnç bandı ile pilates, omuz stabilizasyon egzersizleri.
Aromatase İnhibitörü Artraljisi
Anastrozol, letrozol gibi AI ilaçları eklem ağrısına yol açar. Pilatesin bu semptomu azalttığı Irwin ve arkadaşlarının 2015 JAMA Oncology çalışmasında gösterildi. Haftada 2-3 seans, 150 dakika toplam hedeflenmeli.
Sıkça Sorulan Sorular
Port takılıyken pilates yapabilir miyim?
Evet, ancak port tarafında direnç bandı veya ağır egzersiz yapılmamalı. Üst ekstremite rotasyonu dikkatli.
Kemoterapi günü seans yapabilir miyim?
Hayır, aynı gün dinlenilmeli. 24-48 saat sonra hafif yoğunlukta başlanır. Nötropenik dönemde grup dersi yerine bireysel seans tercih edilmeli.
Rekonstrüksiyon sonrası ne zaman başlayabilirim?
DIEP flep veya implant cerrahisi sonrası cerrah onayıyla genellikle 6-8. hafta.