Otizm spektrum bozukluğu (ASD) DSM-5 sosyal iletişim ve kısıtlı-tekrarlayıcı davranış ölçütleri ile tanımlanır. Kaba motor gecikme ASD çocuklarının %80'inde görülür (Bhat 2011). MOVE (Mobility Opportunities Via Education) aktivite temelli bir eğitim modelidir. Pilates bazlı kontrollü hareket; propriosepsiyon, vestibüler sistem ve motor planlama için yapılandırılmış bir ortam sunar. Görsel destek ve öngörülebilir rutin başarı için kritiktir.
Ortam Düzenleme
Düşük uyaran, sabit yerleşim, görsel zaman çizelgesi (PECS/boardmaker). Tek seansta 2-3 egzersiz; her biri 5-8 tekrar. Ses seviyesi düşük, parlak ışıktan kaçın.
Örnek Egzersizler
Reformer footwork "itme-çekme" net geri bildirim, bridge (baskı propriosepsiyonu), side-lying (beden haritası), Cadillac trapez (sarsma-vestibüler). Top üstünde oturarak denge.
Pekiştirme Sistemi
ABA uyumlu ödül çizelgesi, sosyal öyküler, modelling. Terapist-ebeveyn tutarlılığı haftalık gözden geçirilir.
Uygun Ölçüm Araçları
PDMS-2, M-ABC-2, SIPT. 3-6 aylık yeniden değerlendirme ile hedef revize edilir.
Sık Sorulan Sorular
Hangi yaşta başlar? 4-5 yaş sonrası motor gelişim tabanlı programlar başlar; daha erken oyun tabanlı uyarlamalar mümkündür.
Grup mu bireysel mi? Genelde bireysel başlanır, stabilize olunca 2-3 kişilik küçük grup geçişi değerlendirilir.
Ebeveyn katılımı şart mı? Evet; transfer ve rutin için kritiktir.