Sezaryen oranı Türkiye'de %50'ye yaklaşmıştır (Sağlık Bakanlığı 2023). Majör bir abdominal cerrahi olarak sezaryen sonrası dönemde transversus abdominis (TrA), pelvik taban ve diyafragma koordinasyonu bozulabilir. Diastasis recti abdominis (DRA) kadınların %30'unda 6 ay sonra persiste eder. Pilates bazlı kontrollü hareket; TrA selektif aktivasyonu, skar doku kayganlığı ve linea alba tension transfer iyileştirmesi sunar.
0-6 Hafta
Diyafragmatik nefes, pelvik taban farkındalığı, supin transversus abdominis aktivasyonu (abdominal drawing-in maneuver). Heel slides, marches, ankle pumps. Crunch, sit-up, plank yasak.
6-12 Hafta
Skar mobilizasyonu (ağrısız kayma, pinch-roll) fizyoterapist tarafından öğretilir. Side-lying hip series, reformer footwork, bridge. Diastasis >2 parmak ise linea alba koruyucu hareketler tercih edilir.
12+ Hafta
Progresif pilates; side plank (önce modifiye), single leg stretch modifiye (baş yerde). Pelvik taban kuvveti Oxford skalasında 3+ hedeflenir.
Diastasis Recti (DRA)
Linea alba genişliği >2.5 cm cerrahi sonrası 6 ay sonra persiste ediyorsa DRA tanısı konur. Pilates TrA + hipopresif kombinasyonu literatürde etkilidir (Thabet 2019).
Sık Sorulan Sorular
Pilates ne zaman başlayabilirim? 6 hafta postpartum kontrolü sonrası, doktor onayı ile.
Plank ne zaman yapılır? Diastasis kapanması ve TrA dayanıklılığı sağlanınca; genelde 3-6 ay.
Skar masajı gerekli mi? Evet; yapışıklıkları azaltır, kayganlığı artırır.