TKA (total knee arthroplasty) yıllık olarak küresel ölçekte yaygınlaşan bir cerrahi olup, Türkiye'de yıllık 80.000+ olgu raporlanmaktadır. Knee Society Score (KSS) ve Oxford Knee Score (OKS) kullanılarak fonksiyonel iyileşme izlenir. Pilates bazlı kontrollü hareket; erken dönem ödem yönetimi, kuadriseps reaktivasyonu ve 110° aktif fleksiyon ROM hedefine ulaşmayı destekler.
Erken Faz (0-6 Hafta)
Hastane sonrası dönem quadriceps setting, ankle pump, heel slide ve mini squat ile başlar. Reformer footwork light spring (red) nötral pelvis, supin bridge isometric, side-lying clam hip abdüktör aktivasyonu eklenir. Kuadriseps lag (aktif-pasif extension farkı) 5°nin altına indirilmelidir.
Orta Faz (6-12 Hafta)
110° fleksiyon, 0° ekstansiyon hedefi. Reformer elevated bridge, short box round back (diz korumalı), standing footwork Cadillac, eccentric step-down 10 cm. KSS fonksiyon alt ölçeğinde 20+ puan iyileşme beklenir.
Geç Faz (12+ Hafta)
Propriosepsiyon ve denge: tek ayak dengesi BOSU, reformer jump board low impact, side splits controlled. Yürüyüş kadansı ve adım uzunluğu normalleşir.
Kırmızı Bayraklar
Ateş, artan şişlik, baldır ağrısı (DVT riski), dizde instabilite, aşırı ağrı NRS >6. Bu durumlar derhal cerraha yönlendirme gerektirir.
Sık Sorulan Sorular
ROM 110° ulaşılamazsa ne olur? Manipülasyon altında değerlendirme gerekebilir; fizyoterapist ve cerrah ortak karar verir.
Kuadriseps lag neden önemli? Terminal extension kaybı yürüyüşte diz bükük kalmasına ve düşme riskine yol açar.
Diz altı dolgu hissi normal mi? İlk 3 ay ödem nedeniyle normaldir; progresif azalır.