Skleroderma ve Pilates: Fasiya, Modifiye Rodnan ve Mobilite
Sistemik skleroz nadir (prevalans 0.027) ancak yüksek morbiditeli bir hastalıktır. ACR/EULAR 2013 kriterleri ile tanı konur. Modifiye Rodnan cilt skoru (mRSS) hastalık yaygınlığını ölçer. Cilt, fasiya, damar ve iç organları tutan bu hastalıkta pilates mobiliteyi korur.
Kanıt Temeli
Pinto ve ark. (Clin Exp Rheumatol 2011) sistemik sklerozda 12 haftalık egzersizin HAQ skorunu %21 iyileştirdiğini gösterdi. Mitropoulos (J Scleroderma Relat Disord 2020) kombine aerobik + direnç egzersizinin kapiller yoğunluğu artırdığını raporladı. Alexanderson ve Regardt (Rheumatology 2017) bağ dokusu hastalıklarında egzersizin güvenli ve etkili olduğunu doğruladı.
Raynaud Yönetimi
Raynaud fenomeni %95 hastada vardır. Soğuk ortamda pilates kontrendikedir (oda ≥22°C olmalı). Elde pilates öncesi ılık su (37°C) 5 dk ısınma. Nifedipin kullananlarda ortostatik hipotansiyon, yavaş pozisyon değişimi.
El Fonksiyonu
Sclerodaktili ve deri sertleşmesi el açıklığını azaltır. Mickey Mouse egzersizi (parmak makarası, magic circle squeeze), gerçek nesne kavrama antrenmanı HAMIS skorunu iyileştirir. Parafin banyosu ön hazırlık olarak önerilir.
Akciğer ve Kalp Boyutu
İnterstisyel akciğer hastalığı %40-75, pulmoner HT %10-15 hastada. Egzersiz öncesi HRCT, ekokardiyografi şarttır. DLCO <60% ise pulmoner rehabilitasyon konsültasyonu. Reflü nedeniyle inverted pozisyonlar yasaktır.
Sık Sorulan Sorular
Cilt sertleşmesi geri döner mi?
mRSS skoru zamanla azalabilir. Mikofenolat/tosilizumab tedavi + egzersiz ile 12-24 ayda iyileşme raporlanmıştır.
Yüz mimik egzersizi var mı?
Evet; mikrostomi için ağız germe, yanak şişirme, kontraktür önler. Pilates respirasyon egzersizi yüz kaslarını da çalıştırır.
GERD tedavisi nasıl?
PPI (omeprazol 40 mg/gün) + akşam yemeği 3 saat önce. Pilates supin pozisyonları 3 saat yemek sonrası yapılır.