Kineziofobi, yaralanma veya yeniden yaralanma korkusuyla hareketten kaçınmadır. Kori ve ark. (1990) Tampa Scale for Kinesiophobia (TSK) geliştirmiştir; 11 maddelik kısa versiyon Woby ve ark. (Pain, 2005) ile yaygındır. ≥31 yüksek kineziofobi.
Fear-Avoidance Modeli
Vlaeyen ve Linton (Pain, 2000) ağrı → felaketleştirme → korku → kaçınma → disabiliti döngüsünü tanımlar. Karşı döngü: pozitif hareket deneyimi → özyeterlilik artışı → aktivite normalizasyonu.
Graded Exposure
Korkulan hareketlere hiyerarşik maruz bırakma. Pilates'te: (1) izole, (2) kombine, (3) fonksiyonel, (4) günlük yaşam aktivitesi. Her aşama ağrısız veya tolere edilebilir ağrı (NRS ≤ 3/10) sınırında yapılır.
Eğitim ve Bilgilendirme
Ağrı nörobilimi eğitimi + hareket eğitimi kombinasyonu etkindir. "Ağrı zarar demek değildir" mesajı kritiktir. Görseller, analojiler (alarm sistemi) kullanılır.
Reformer ve Güven Ortamı
Reformer'ın destekli, yavaş ve kontrollü yapısı kineziofobik hastalar için güvenli ortam sunar. Yay direnci hareketi destekler, kontrolü artırır.
Psikososyal Destek
Sosyal destek, aile eğitimi, grup seansları özyeterliliği artırır. Katastrofize eden hasta için CBT/ACT + Pilates kombinasyonu değerlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
TSK-11 ölçeği ne kadar sürer?
3-5 dakika; başlangıç, 4. ve 8. hafta izlem.
Ağrı varken Pilates yapılabilir mi?
Evet, NRS ≤ 3/10 tolere edilebilir; kademeli ilerleme.
Korkulu hareketi hiç yapmasak olur mu?
Hayır; kaçınma kineziofobiyi sürdürür. Kademeli maruz bırakma şart.